CZ PL DE

Šindelka znajduje się w Harrachovie

Ekspozycja znajduje się w zabytkowym budynku Šindelka

Ekspozycja pod nazwą Šindelka znajduje się w Harrachovie, w zabytkowym budynku z granitu. Deszczułki w kształcie klinów (gonty), nazywane tutaj šindele, wyrabiane były na pokrycia dachów od początku XIX w. aż do 1934 r. Wystawa leśna prezentowana jest na parterze. Pozwala ona zwiedzającym poznać całą problematykę, związaną z leśnictwem. Przedstawia cały proces – od nasadzeń, przez transport pni do dalszej ich obróbki aż po kolejną odnowę lasu i opiekę nad nim.

Ruchoma makieta spławu drzewa

Na piętrze budynku umieszczona jest ekspozycja, poświęcona myślistwu – od jego początków po współczesność. Można tu poznać tradycje związane z polowaniem, łowną zwierzynę, broń, psy myśliwskie oraz motywy łowieckie spotykane w sztuce i w życiu codziennym.

Kolekcja narzędzi leśniczych

Praca w lesie była najpowszechniejszym źródłem utrzymania ludzi, mieszkających w górach. Pozyskiwanie na wielką skalę drewna z lasów karkonoskich związane jest zarówno z rozwojem górnictwa, hutnictwa, jak i z rozwojem przemysłu szklarskiego, który ma swoje początki w XVI w. Do królewskich lasów w środkowych i wschodnich Karkonoszach zapraszani byli osobiście z krajów alpejskich specjaliści – drwale. Przywozili oni z sobą najnowszą wiedzę i przyrządy, a wśród nich: rogate sanie do zwożenia drzewa (później także siana), rakiety śnieżne do chodzenia po śniegu. W swojej pracy wykorzystywali postępowe na owe czasy metody: budowę płóz do transportu drzewa ze stoków gór do rzek, na których budowali śluzy. Regulowały one wodę na potokach niezbyt obfitych w wodę, a przy tym niesprzyjających pławieniu drzewa podczas wiosennego topnienia kry oraz letnich ulew. Do przechwytywania pławionego drzewa służył system kanałów i specjalnych kratownic – podbieraków. Drzewa ścinano siekierami. Piły używane były tylko początkowo do dzielenia kłód na kawałki.

Zwożenie drzewa na saniach z dyszlem

Pierwotnie jedynie pozyskiwano i transportowano drewno. Dalsze prace, szczególnie przy zalesianiu, postępowały bardzo wolno, ponieważ odnowę lasu zostawiano naturze. Sztuczne zalesianie pod nadzorem specjalistów – leśników upowszechniło się w XIX w. W tym też czasie prawie zupełnie zaniechano pławienia drzewa. Miało to związek z ciągle rozrastającą się siecią dobrych dróg leśnych. Przy powstawaniu tych dróg, utrzymaniu ich w dobrym stanie oraz przy regulowaniu górskich potoków, znalazło pracę wielu robotników leśnych.
Wraz ze wzrostem standardu życia w XX w. powoli zanikał szczególny rodzaj leśnictwa – pozyskiwanie drzewa przez karczowanie. Wykorzystywano je jako surowiec do ogrzewania, a potem do wytwarzania smoły i smaru. Leśnictwo jest jedną z niewielu dziedzin, która w Karkonoszach rozwija się do dziś.

Warsztat, w którym ręcznie wyrabiało się gont