CZ PL DE

Muzeum Karkonoskie w Jilemnicy

Zamek w Jilemnicy w 1895 r. miał zachowaną szatę architektoniczną z II poł. XVI w. Dzisiaj mieści się tu Muzeum Karkonoskie

Muzeum Karkonoskie w Jilemnicy znajduje się w zamku i, należących do niego, pobliskich budynkach (w starym browarze i barokowym domu zarządców). Opócz galerii Kavánovy i ekspozycji prezentującej początki czeskiego narciarstwa, Muzeum, w ramach programu historyczno-etnograficznego, oferuje także wystawę, poświęconą rzemiosłom.

Kufelek z napisem: „Wydmuchiwany w Nowým Světě
dnia 25 sierpnia przez Jana hrabiego Harracha”

Miejscowość Jilemnice, założona jako centrum gospodarcze rozległych posiadłości, przez długie stulecia była głównym miejscem, skupiającym produkcję rzemieślniczą w zachodnich Karkonoszach. Odnajdziemy tu wszystkie rzemiosła, niezbędne do sprawnego funkcjonowania majątku panującego rodu. W 1654 r. znajdowały się tu 53 warsztaty rzemieślnicze. 100 lat póżniej było ich 88 i liczba ich szybko wzrastała. Już w XVI w. znakomicie prosperowała tu produkcja płótna. Szczyt jej rozwoju przypada na przełom XVIII i XIX w., kiedy, dzięki hrabiom Harrachom, rozwijała się ona dynamicznie na skutek intensywnej działalności zarówno możnowładców, jak i poddanych. Obok manufaktury harbiów rozwijały się drobniejsze wrasztaty, należące do tutejszych zamożnych rodzin mieszczańskich. Jakość miejscowej produkcji dorównywała światowemu poziomowi. Bez kompleksów konkurowała ona z najlepszymi produktami na dalekich europejskich rynkach. Potwierdzeniem są przykłady najdelikatniejszej na świecie przędzy lnianej. Pochodzą one z przełomu XVIII i XIX w. Ręcznie wytworzone włókno długości 296 m. waży zaledwie 1 gram! Sławną tradycję tekstylną ilustrują przykłady i wzorniki tekstyliów, wzory produkcji czółenek tkackich, ręczne krosna czy narzędzia do obróbki lnu. Szczególnie cenny jest częściowo zmechanizowany warsztat tkacki, który powstał w Anglii ok. 1830 r. Stanowi on przykład przeobrażenia produkcji rękodzielniczej w maszynową.

Dzban jilemnickiego cechu kamieniarzy, murarzy
i cieśli; miedź, cyna, 1770 r.

Szeroki zakres miejscowych wyrobów rzemieślniczych, obok licznych przedmiotów z dziedziny rzeźbiarstwa, kowalstwa, stolarstwa, wyrobów z wosku, dokumentuje, między innymi, rzadka kolekcja skarbca cechowego: dzbanów, proporców i sztandarów gildii itp. Najważniejsze miejsce wśród nich zajmuje zbiór 33 cechowych tarcz pogrzebowych uzupełniony pogrzebowymi pochodniami cechowymi. Ten przykład unikatowej pracy snycerskiej, pochodzącej z I poł. XIX w., wykonanej z aksamitu i srebrnej, miejscowo złoconej blachy, stanowi największą w swoim rodzaju kolekcję w Republice Czeskiej.

Częściowo zmechanizowany warsztat tkacki, produkcji angielskiej firmy Hattersley & Sterberg – Keighle, ok. 1830 r.

W muzealnej ekspozycji szczególną uwagę poświęcono produkcji szkła w południowych Czechach, ze specjalnym uwzględnieniem huty szkła w Novym Světe (dziś dzielnica Harrachova), założonej w 1712 r. przez hrabiowski ród Harrachów. Wyjątkowo podkreślono także tutejszą produkcję nart.

Jeden z szyldów pogrzebowych jilemnickiego cechu
piekarzy i młynarzy; precelek jest tutaj symbolem
piekarzy. Dzieło szmuklerza Ambrožego Erbena;
aksamit, srebrna, częściowo złocona blacha; 1842 r.
Ekspozycja mebli ludowych i ceramiki