CZ PL DE

Muzeum Krajoznawcze miejscowości Vysoké nad Izerą i okolicy

Budynek muzeum, dawniej – sąd powiatowy

Stała ekspozycja Muzeum prezentuje bogatą kolekcję, dotyczącą historii Vysokégo nad Izerą i okolic, łącznie z wydarzeniami związanymi z miejscowym życiem kulturalnym na tych terenach, a przede wszystkim z działalnością teatru amatorskiego, posiadającego najstarsze tradycje w Czechach. Zbiory te pozwalają lepiej poznać średniowieczne i wczesne nowożytne dzieje zamków Nístějka i Navarov, nie pomijając średniowiecznego przemysłu szklarskiego, nowożytnej historii północnej części posiadłości Semily, terytorium powiatu vysockégo. Wystawa przedstawia ponadto produkcję rolną i rzemieślniczą, meble i odzież z XIX i początku XX w., zwyczaje, związane z różnymi świętami, rozwój produkcji i coraz powszechniejsze używanie nart na terenach Vysokégo nad Izerą w XIX w. W galerii obrazów, usytuowanej na poddaszu, demonstrowane są dzieła artystów, związanych z miejscowością oraz tych, którzy w Vysokim nad Izerą znajdują inspiracje twórcze.

Maszyna do przyszywania podeszw do „baczkorów”

Rozwój przemysłu biżuteryjnego w Jabloncu w latach 60. XIX w. spowodował, że wielu mieszkańców trudni się chałupnictwem – cięciem i nawlekaniem koralików. Od czasu intensywnego rozwoju turystyki pod Karkonoszami w XIX w., atrakcyjnymi pamiątkami z tych terenów są figurki ducha gór – Karkonosza, wytwarzane przez mieszkańców okolicznyc miejscowości. Zajęcia te stanowią ich dodatkowe, a czasami podstawowe źródło zarobków. Najpopularnieszym ztrudnieniem było jednak wytwarzanie domowych bamboszy. Rozwijało się ono tutaj od lat 80. XIX w. Miejscowe „baczki“, niskie i wysokie, zasłynęły w całej okolicy szczególnie dzięki praktyczności i przystępnej cenie, która możliwa była dzięki wykorzystaniu w ich produkcji zużytych materiałów – znoszonej odzieży, głównie sukiennej i flanelowej, filcu, pilśni, starych dywanów i im podobnych. Podeszwy wykrajano i klejono z kilku warstw grubszego materiału. Wierzchy także zszywane były z kilku warstw, co powodowało, że bambosze były ciepłe i stosunkowo mało przemakalne.

Narty i łyżwy wyrabiane i używane na Vysocku

Wyrabianiem bamboszy zajmowano się jeszcze do lat 90. XX w.

Warsztaty rzemieślnicze, przedstawione w ruchomej szopce bożonarodzeniowej autorstwa Jana Metelky Kovárenskégo ze Sklenařic z lat 1878-1900

Tradycyjną produkcję tekstylną dokumentują na wystawie częściowo krosna ręczne, a częściowo krosna „żakarowe“ – typ urządzenia tkackiego, którym posługiwano się od połowy XIX w. dla uzyskania skomplikowanych wzorów na tkaninie. Na modelu, przedstawionym na ekspopzycji, tkaczki, zatrudnione w firmie Herzfeld & Fischel na Hradsku, przyuczały się do tkania brokatów, które zasłynęły na całym świecie. Szyto z nich przede wszystkim kościelne ornaty.

Herb miasta z symbolami zawodów mieszkańców; kolorowany drzeworyt autorstwa Františka Hanuša, wykonany na Etnograficzną Wystawę Czesko-Słowiańską w Pradze, w 1895 r.

Wyrób szopek bożonarodzeniowych na Vysocku prezentuje ogromna, ruchoma szopka autorstwa Jana Metelky ze Sklenařic, z lat 1878-1900. Przykładami wytwórczości stolarskiej są natomiast malowane meble, powstałe w Vysokém nad Jizerą i okolicy w XVIII i XIX w. oraz narty, będące specjalnością warsztatu Antonína Bartoně – ojca i syna, którzy byli stolarzami i narciarzami.